Yoga filosofie – Vind meer diepgang in yoga en je leven

Yoga is meer dan alleen een ‘workout’. Waarschijnlijk weet je dat ondertussen wel. Ademhaling, ontspanning, gedachtes. Alles komt aan bod tijdens een les. Maar ook als je niet op een yogamat staat, kun je yoga beoefenen. Er schuilt namelijk een hele levensfilosofie achter.

Ik zal je een korte introductie geven op de basisprincipes hiervan. Vergeleken met alles wat ooit is opgeschreven is dit blog minuscuul qua content. Maar mocht je er nog sneller door heen willen gaan, dan zijn dit de verschillende kopjes waar je naar toe kan gaan.

Yoga sport of filosofie?

In het bedrijfsleven en ook in veel sporten draait het om kracht, dominantie en winnen. Vanuit een yoga perspectief wordt er gesuggereerd dat die constante druk, hebzucht en doelen zetten, niet alleen contra productief is maar ook schadelijk voor je energie. We gaan vaak te ver, negeren signalen van het lichaam en zijn continu bezig met morgen of de toekomst.

Wat yoga echt onderscheidt van een ‘work-out’ is dat het gaat om de balans tussen je mind, energie en fysieke lichaam.

  • Je mind – je intentie en focus.
  • Je energie – je ademhaling en emoties. Voel je lichaam en luister naar wat het je vertelt.
  • Je lichaam – Fysieke houdingen verbonden met je ademhaling die je lichaam sterk, flexibel en gezond houden.

Yoga op een level 7

In mijn eerste opleiding kreeg ik van mijn leraar de uitdaging om yogahoudingen te beoefenen op een level zeven op een schaal van nul tot tien. Dit vond ik heel erg moeilijk. De dingen die ik doe, doe ik graag maximaal goed. Vond het zelfs een beetje zonde van de mogelijkheid om voor een zeven te gaan, in plaats van een tien.

Gedurende de weken leerde ik dat ik juist veel meer mogelijkheden ervaar als ik niet tot mijn uiterste ging in een houding. Ik leerde de gevoeligheid van mijn lichaam. Maar ook geduld om te ontspannen in een houding. De fysieke houdingen werden niet het belangrijkst. Ik leerde veel beter te luisteren naar mijn ademhaling en te voelen wat yoga met me doet.

Focus van binnen naar buiten

Om echt verschil te gaan ervaren in je yoga is het belangrijk om te stoppen met het vergelijken van jezelf met anderen. Het is geen wedstrijd. Het gaat er niet om hoe je er uit ziet of wat je wel of niet kan. Het mooie aan yoga is dat je datgene wat je op je mat oefent, ook meeneemt in het dagelijks leven. 

Als je je mind leert focussen tijdens yoga, kan je dit ook toepassen in je werk. Je wordt geduldiger met jezelf en geduldiger met mensen om je heen. Zodra je meer plezier ervaart in yoga, ervaar je meer plezier in andere dingen die je doet.

 

Tip: Probeer eens een activiteit die je niet leuk vindt, bijvoorbeeld in het huishouden, te doen met alle focus en energie die je hebt. Zet lekkere muziek aan en laat geen negatieve gedachtes en emoties toe. Ervaar het verschil!

 

Het achtvoudigepad van Patanjali

Om je nog wat meer basis te geven in de yogafilosofie kijken we ook nog even naar het achtvoudige pad van Patanjali.  Deze acht onderdelen vormen samen het geheel van yoga. Ze zijn niet hiërarchisch. Iedereen loopt zijn eigen weg en volgorde.

Ik ben bijvoorbeeld zelf begonnen bij de fysieke yoga (asana’s) en ben me toen meer gaan verdiepen in ademhaling en aandacht. Toen ik meer een meer leerde over de levenswijsheid, kwam ik erachter dat dit heel dicht stond bij mijn eigen normen en waarden.

De acht onderdelen zijn:

  1. Yamas – 5 principes die je helpen een goed mens te zijn in de wereld
  2. Niyamas – 5 principes die je helpen goed voor jezelf te zorgen
  3. Asanas – Fysieke houdingen
  4. Pranayama – Ademhaling
  5. Pratyahara – Aandacht
  6. Dharana – Concentratie
  7. Dhyana – Meditatie
  8. Samadhi – Verbondenheid

Voor dit blog is het teveel om alle 8 onderdelen uit te diepen, maar hieronder beschrijf ik kort de 5 yamas en niyamas. Ik nodig je vooral uit om de verschillende principes verder te onderzoeken. Er worden vele interpretatie aan gegeven. Er is hier geen één juiste omschrijving voor (zoals vaak in filosofie).

De 5 yamas

De yamas bestaan uit 5 principes die gaan over hoe we onze energie gebruiken in relatie met anderen in deze wereld. Ze helpen je een goed mens te zijn.

  1. Ahimsa – compassie voor alles wat leeft

Dit wordt meestal vertaald als geen geweld gebruiken, maar het gaat verder dan dat. Je kan ook compassievol zijn met je gedachtes. Voor jezelf en voor anderen. Voor mensen, maar ook voor dieren en planten. Zodra je herkent dat alles op aarde waarde heeft, wordt het vanzelf onmogelijk om je troep in de natuur te gooien of onverschillig vlees te eten zoveel je maar wilt.

  1. Satya – eerlijkheid

Hier gaat het niet alleen om niet moeten liegen. Maar ook datgene wat je zegt omzetten in daden.  Duidelijke en eerlijke communicatie. Met zo weinig mogelijk ruimte voor misinterpretaties. Maar ook eerlijk zijn naar jezelf en je hart. Houd jezelf niet voor de gek met je eigen smoesjes.

  1. Asteya – niet stelen

Neem niets, dat niet aan jouw gegeven is. Dit gaat verder dan het stelen van materialen. Hoeveel tijd neem jij van iemand? Hoeveel ruimte neem jij figuurlijk in. Er is genoeg voor iedereen. Je hoeft je geen zorgen te maken dat je te kort komt.

  1. Brahmacharya – inzetten van je energie

Hoe gebruik jij je energie? Focus je energie op de mensen die belangrijk voor je zijn. En als je bij hen bent, onthoud jezelf er dan van om niet overal te willen zijn.

  1. Aparigraha – geen hebzucht

Het leven verandert. Je vasthouden aan datgene wat ooit was, is niet behulpzaam. Je hebt niet altijd meer nodig. Wees bewust van de dingen die je koopt en waarom je ze koopt.

Yamas_niyamas_yoga_schoonheid en puurheid

Zie jij overal de schoonheid? In jezelf en in de natuur?

De 5 niyamas

De niyamas bestaan uit 5 principes die op jezelf zijn gericht.

  1. Shaucha – puurheid

Het behouden van een schoon (hygiënisch) lichaam, pure geest en opgeruimde omgeving zodat we echt alles in het leven optimaal kunnen ervaren.

  1. Santosha – tevredenheid

Het vermogen om je tevreden te voelen met datgene wat je meemaakt en wat je hebt. Ook in vervelende situaties kun je Santosha ervaren. Dat je ondanks de situatie het beste er van maakt, lering uit trekt en niet kijkt naar wat anderen hebben of doen. Je kan hierin alsnog groeien en situaties veranderen. Maar met geduld en tevredenheid met het huidige moment

  1. Tapas – vurig enthousiasme

Tapas betekent letterlijk vuur/hitte en draait om het inzetten van je energie met veel passie en enthousiasme. Zelfs een vervelende taak in het huishouden kun je leuk maken door het met overgave en enthousiasme aan te pakken.

  1. Svadhyaya – zelfreflectie en zelfbewustzijn

Iedereen kan op een andere manier bezig zijn met het ontwikkelen van zelfbewustzijn en reflectie; sport, meditatie, wandelingen, schrijven, muziek, gesprekken. Het gaat om de intentie om jezelf beter te leren kennen. Elke activiteit kan hieraan bijdragen.

  1. Ishvarapranidhana – overgave

We maken het leven betekenisvol door onze aandacht en acties. Neem tijd om de dingen met overgave te doen. Om even stil te staan en te ervaren wat het moment met je doet. Je hebt geen controle op alles wat er gebeurd in je leven. Vertrouw erop dat het goedkomt, ook al weet je niet hoe, waar of wanneer.

Asanas

Een gemiddeld persoon die aan yoga denkt, zal denken aan de asana’s. De houdingen die je uitvoert. Dit is dus eigenlijk maar een klein onderdeel van het totaalpakket van yoga. Door middel van de houdingen richt je je aandacht op jezelf, naar binnen en zorg je ervoor dat je lichaam sterk, gezond en flexibel blijft.

Door de houdingen met je ademhaling te verbinden en in een flow uit te voeren (zoals in mijn lessen), kan de energie in je lichaam rijkelijk stromen. Het is de bedoeling dat je je aandacht richt op jezelf en probeert te voelen hoe je lichaam vandaag voelt en welke delen er betrokken zijn in bepaalde poses. Zo leer je steeds beter je lichaam kennen.

 

Tip: Probeer in elke houding een diepte te vinden die uitdaging biedt, maar waarin je je niet overstrekt of teveel vraagt. Het is de kunst om ook een yogapractise af te stemmen op de behoefte van je lichaam. Door oefening en geduld zul je merken dat je lichaam sterker, flexibeler en fitter wordt en dat de houdingen beter gaan aanvoelen. Zodra dat gebeurt is het verbinden van de ademhaling een stuk eenvoudiger. Ga nooit met een stotende beweging in een houding en duw jezelf niet nog even wat verder.

 

Pranayama

Je ademhaling is je levensenergie die je kan sturen doormiddel van het controleren van je adem tijdens je yogapractise. Prana wordt ook wel levensenergie genoemd en yama staat voor controle. Door middel van diep en rustig in en uit ademen kun je dus je energie beïnvloeden. 

Als je je concentreert op je ademhaling kunnen je gedachtes niet alle kanten op schieten. Door je yogahoudingen te combineren met je ademhaling worden je gedachtes stiller, wat mij brengt naar het volgende onderdeel van het achtvoudige pad: aandacht.

Pratyahara

Dit wordt ook wel het terugtrekken van de zintuigen genoemd. In plaats van dat je alles wil zien, ruiken, proeven, voelen, meemaken, ben je tijdens yoga bezig je aandacht te focussen op jezelf. Alles wat om je heen gebeurt is niet belangrijk. Juist omdat je je zintuigen niet gebruikt voor alles buiten jezelf zullen ze veel meer informatie geven over datgene wat er aan de gang is in jezelf.

Dit wordt ook wel het terugtrekken van de zintuigen genoemd. In plaats van dat je alles wil zien, ruiken, proeven, voelen, meemaken, ben je tijdens yoga bezig je aandacht te focussen op jezelf. Alles wat om je heen gebeurt is niet belangrijk. 

Juist omdat je je zintuigen niet gebruikt voor alles buiten jezelf zullen ze veel meer informatie geven over datgene wat er aan de gang is in jezelf.

Mediatie_concentratie_dharma_dhyana_yoga

Dharana

Dit is eigenlijk het beginpunt van meditatie door je volledig te concentreren op 1 ding. Dit kan je ademhaling zijn of een object. Gedachtes die afdwalen breng je weer terug naar datgene waarop je je concentreert.

Dhyana

Het moment waar de energie continu stroomt, waar je gedachtes stil zijn, je concentratie volledig is en je nergens meer door afgeleid wordt. Je bent in volle meditatie.

Samedhi

Dit gaat nog veel verder dan meditatie en het wordt omschreven als een gevoel van complete eenwording met alles en iedereen.

 

Quote uit de Yoga Sutra

“you put all your effort in Dharana. It becomes effortless in Dhyana. You are just there, knowing that you are in meditation. But in Samedhi you don’t even know that. You are not there to know it because you are that.”

 

Verdieping in de yogafilosofie

Als je voor het eerst iets meer leest over yogafilosofie dan is het logisch dat het nog niet meteen allemaal duidelijk is. Je hoeft het niet meteen te vatten of te doorgronden.

Het belangrijkste wat ik je hierin wil meegeven is dat de houdingen in yoga, de asana’s, zonder andere onderdelen eigenlijk maar een fysieke work-out is. Hoe meer je hierover zult lezen, hoe meer je dit in je practise terug zal voelen. Maar vooral ook, in de kleine momenten van het dagelijks leven.

Uiteindelijk ervaar ik steeds meer dat de onderdelen van het achtvoudig pad onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Dat je niet het ene kunt doen, zonder het andere. Ondanks dat ik jarenlang alleen yoga heb gezien als work-out heb ik heel veel van de levenswijze altijd al toegepast. Hoe bewuster je wordt, hoe mee je zal zien.

Ik hoop dat je dat je interesse naar de diepgang van yoga een klein beetje is aangewakkerd. Er is zoveel informatie en kennis om te delen en vooral om te ervaren. Want dat vind ik zo mooi aan yoga. Het houdt niet op bij het lezen en onthouden. 

Je moet het ervaren en doen.

Liefs,

Simone

Reageer